Bệnh tim bẩm sinh ai ở tuổi nào cũng có thể bị! Bạn đã biết chưa?

Chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra bệnh tim bẩm sinh

Bạn có biết theo thống kê của Tổ chức y tế thế giới cứ 1000 trẻ được sinh ra và còn sống thì có 8 bé bị bệnh tim bẩm sinh? Bạn có biết đôi khi bệnh tim bẩm sinh không có dấu hiệu báo trước mà bùng phát đột ngột bất ngờ ở lứa tuổi trưởng thành? Hãy cùng tìm hiểu về bệnh tim bẩm sinh trong bài viết sau.

Khái niệm về bệnh tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh còn được gọi là dị tật tim bẩm sinh hay bất thường tim bẩm sinh. Bệnh là một trong những loại dị tật bẩm sinh thường gặp nhất.

Bệnh tim bẩm sinh xảy ra cho con bạn trong quá trình bạn mang thai. Bệnh tồn tại đến khi con bạn được chẩn đoán và điều trị. Bệnh khiến bé bị tình trạng cấu trúc tim có vấn đề.

Những bất thường về cấu trúc tim có thể ở:

  • Thành trong tim.
  • Các van tim.
  • Các mạch máu lớn dẫn máu đến tim và ra khỏi tim.

Bệnh tim bẩm sinh là một bệnh nguy hiểm, đồng thời là nguyên nhân hàng đầu của các trường hợp tử vong do dị tật bẩm sinh.

Ngày nay, nhờ sự phát triển của y học cùng những nỗ lực của gia đình và xã hội trong việc chăm sóc sức khỏe cho người bị bệnh tim bẩm sinh. Số ca tử vong liên quan đến dị tật tim bẩm sinh đã giảm đi đáng kể.

Bệnh tim bẩm sinh còn được gọi là dị tật tim bẩm sinh hay bất thường tim bẩm sinh
Bệnh tim bẩm sinh còn được gọi là dị tật tim bẩm sinh hay bất thường tim bẩm sinh

Phân loại bệnh tim bẩm sinh

Có nhiều hệ thống phân loại bệnh tim bẩm sinh:

Dựa vào việc bé có bị chuyển màu tím không

Người ta phân chia bệnh tim bẩm sinh thành 2 nhóm:

  • Các dị tật tim tím (bệnh tim bẩm sinh có tím), hay gặp nhất là:
  • Tứ chứng Fallot.
  • Các dị tật tim không tím (bệnh tim bẩm sinh không tím), thường gặp nhất gồm:
  • Thông liên thất.
  • Thông liên nhĩ.
  • Còn ống động mạch.

Dựa vào triệu chứng liên quan khác

  • Tím hay không tím.
  • Tuần hoàn phổi tăng hay giảm, hay bình thường.
  • Tim trái hay tim phải hay cả hai bên tim bị ảnh hưởng.
  • Tăng áp động mạch phổi hoặc không.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

Nguyên nhân gây bệnh tim bẩm sinh

Thực tế chúng ta chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra bệnh tim bẩm sinh. Trải qua nhiều nghiên cứu, các chuyên gia cho rằng:

Có thể yếu tố di truyền hoặc tác động của môi trường, hoặc do cả 2 yếu tố này kết hợp lại là nguyên nhân dẫn đến một số trường hợp bệnh tim bẩm sinh. Cụ thể là:

  • Mẹ bầu bị nhiễm siêu vi, như nhiễm Rubella, Cytomegalo, Herpes khi mang thai.
  • Sự ảnh hưởng của một số loại thuốc hay chất độc hại trong thời gian mang thai (nguy hiểm nhất là trong 3 tháng đầu thai kỳ):
  • Thuốc chống động kinh.
  • Nội tiết tố sinh dục.
  • Thalidomide.
  • Ngộ độc hóa chất.
  • Lithium.
  • Hydatoin.
  • Một số thuốc chữa bệnh khác.
  • Sử dụng rượu và thuốc lá, ma tuý.
  • Ảnh hưởng của tia phóng xạ,…
  • Đột biến gen.
  • Đột biến nhiễm sắc thể trong quá trình mang thai.
  • Di truyền từ thế hệ trước.
  • Cha mẹ kết hôn cận huyết.
  • Mẹ bị mất cân bằng dinh dưỡng:
  • Hoặc dinh dưỡng kém.
  • Hoặc béo phì.
  • Cha hoặc mẹ bé bị bệnh tim bẩm sinh.

Có một số bệnh do rối loạn nhiễm sắc thể có liên quan đến bệnh tim bẩm sinh như:

  • Hội chứng Down: có 3 nhiễm sắc thể số 21.
  • Hội chứng Turner: không có nhiễm sắc thể giới tính Y.
  • Hội chứng Klinefelter: có 2 nhiễm sắc thể X và 1 nhiễm sắc thể Y.
Chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra bệnh tim bẩm sinh
Chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra bệnh tim bẩm sinh

Những người có nguy cơ cao sinh con bị bệnh tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh có thể gặp ở bất kỳ ai. Nhưng một số mẹ bầu khi mang thai mà có các yếu tố nguy cơ sau thì cần theo dõi kỹ hơn để kịp thời phát hiện bệnh tim bẩm sinh nếu có:

  • Đang sử dụng thuốc điều trị một số bệnh.
  • Nhiễm Rubella trong lúc mang thai.
  • Rượu hay thuốc lá.
  • Cha mẹ kết hôn cận huyết.
  • Tình trạng suy dinh dưỡng hay béo phì ở mẹ.

Triệu chứng cảnh báo nguy cơ bị bệnh tim bẩm sinh

Các triệu chứng cảnh báo bệnh tim bẩm sinh có khi không biểu hiện sớm do bé bị bệnh nhẹ. Gia đình chỉ vô tình phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khám vì một lý do khác.

Các triệu chứng nếu có thì thường sẽ xuất hiện trong những năm đầu tiên khi bé sinh ra. Mẹ bầu nên lưu ý những dấu hiệu và triệu chứng này vì chúng có liên quan mật thiết đến bệnh tim bẩm sinh:

  • Thở gấp, hơi thở ngắn:
  • Hơi thở khác thường, thở nhanh.
  • Lồng ngực rút lõm khi hít vào.
  • Tím tái, ngất:
  • Một số bé bị tím môi, tím các đầu ngón tay, ngón chân khi khóc, khi rặn đại tiện.
  • Cũng có bé bị tím ngày từ khi mới sinh.
  • Có tiếng thổi tại tim:
  • Qua thăm khám có thể phát triển hiện triệu chứng thực thể này.
  • Tuy nhiên không phải cứ có tiếng thổi là bị bệnh tim bẩm sinh.
  • Chậm phát triển thể chất:
  • Bé bị bệnh tim bẩm sinh thường bú kém và biếng ăn.
  • Khó tăng cân, có khi gây sụt cân.
  • Chậm mọc răng, chậm biết lật, chậm bò,…
  • Nhiễm khuẩn đường hô hấp:
  • Bé hay bị ho, khò khè tái đi tái lại nhiều lần.
  • Bé hay bị viêm phổi.
  • Cảm thấy mệt mỏi:
  • Làn da xanh xao.
  • Lạnh, vã mồ hôi.
Cần chú ý những triệu chứng tim bẩm sinh
Cần chú ý những triệu chứng tim bẩm sinh

Tầm soát và chẩn đoán bệnh tim bẩm sinh

Trước khi bé được sinh ra, khi mẹ bầu đi khám sức khỏe, có thể bác sĩ sẽ phát hiện được một số bất thường ở tim khi nghe. Lúc này bác sĩ sẽ khuyên bạn làm một số xét nghiệm khác để chẩn đoán chính xác hơn.

Một số các xét nghiệm tầm soát bệnh:

  • Siêu âm tim: cho thấy hình ảnh của tim.
  • Chụp X – quang: cho thấy dấu hiệu của bệnh suy tim.
  • Điện tâm đồ (ECG hoặc EKG): giúp đo hoạt động điện của tim.
  • MRI: máy quét hình ảnh cho phép bác sĩ nhìn thấy cấu trúc tim.

Ngoài ra, một số dị tật hay đi kèm theo bệnh tim bẩm sinh ở trẻ là:

  • Hội chứng Down.
  • Sứt môi chẻ vòm.
  • Thiếu hoặc thừa ngón tay, ngón chân.
  • Đầu to, đầu nhỏ,…

Bệnh nếu không được phát hiện sớm sẽ rất nguy hiểm, có thể gây tử vong cho bé.

Tầm soát bệnh tim bẩm sinh
Tầm soát bệnh tim bẩm sinh

Điều trị bệnh tim bẩm sinh

Cần chẩn đoán đúng dị tật tim bẩm sinh của bé, để theo dõi điều trị và xử trí các biến chứng thường gặp. Việc điều trị bệnh tim bẩm sinh tùy thuộc vào loại dị tật và mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Nếu con bạn chỉ bị bệnh tim bẩm sinh nhẹ, việc điều trị có thể không cần vì bệnh có thể lành theo thời gian.

Nếu không may con bạn bị bệnh tim bẩm sinh với mức độ nghiêm trọng. Bé sẽ cần phải được điều trị chuyên sâu. Một số phương pháp điều trị được sử dụng:

  • Thuốc:
  • Giúp tim làm việc hiệu quả hơn.
  • Ngăn ngừa máu đông.
  • Kiểm soát nhịp tim thất thường.
  • Thiết bị cấy vào tim:
  • Máy điều hòa nhịp tim.
  • Máy khử rung tim cấy dưới da.
  • Thủ thuật đặt catheter:
  • Sửa chữa một số dị tật tim bẩm sinh mà không cần phẫu thuật mở lồng ngực và tim.
  • Phẫu thuật mở tim:
  • Áp dụng khi các phương pháp khác không đủ để sửa chữa dị tật tim bẩm sinh.
  • Bác sĩ sẽ đóng các lỗ trong tim, sửa chữa van tim hoặc mở rộng các mạch máu.
  • Ghép tim:
  • Trong vài trường hợp hiếm gặp, khi bệnh tim bẩm sinh quá phức tạp để sửa chữa, bác sĩ sẽ cần ghép tim cho bé.
  • Tim được thấu thế bằng một trái tim khỏe mạnh từ người hiến.

Đôi khi cần sử dụng cùng lúc nhiều can thiệp khác nhau.

Việc điều trị bệnh tim bẩm sinh tùy thuộc vào loại dị tật và mức độ nghiêm trọng của bệnh
Việc điều trị bệnh tim bẩm sinh tùy thuộc vào loại dị tật và mức độ nghiêm trọng của bệnh

Phòng ngừa bệnh tim bẩm sinh và kiểm soát biến chứng của bệnh

Cách phòng ngừa bệnh

Bệnh tim bẩm sinh có thể được phòng ngừa tương đối bằng cách chăm sóc cho mẹ bầu trước và trong khi mang thai:

  • Tiêm vắc xin Rubella.
  • Chế độ dinh dưỡng đầy đủ các chất cần thiết: iot, acid folic.

Nếu đang có kế hoạch mang thai, những thuốc đang sử dụng của bạn cần được cho bác sĩ biết để có thay đổi phù hợp nếu thuốc đó có hại với thai nhi.

Nếu đang bị tiểu đường, bạn cần cố gắng đảm bảo mức đường trong máu được kiểm soát trước khi mang thai, bác sĩ sẽ tư vấn giúp bạn cách kiểm soát bệnh trong quá trình mang thai.

Thực hiện sàng lọc di truyền theo hướng dẫn của bác sĩ nếu bạn có bệnh sử gia đình về bệnh tim bẩm sinh.

Tránh uống rượu và tuyệt đối không được sử dụng ma túy.

Biến chứng của bệnh tim bẩm sinh

Các biến chứng được theo dõi và xử trí tùy theo chẩn đoán phân loại bệnh tim bẩm sinh:

  • Suy tim.
  • Phù phổi.
  • Tăng áp động mạch phổi.
  • Nhiễm trùng phổi.
  • Suy dinh dưỡng nặng.
  • Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.

 

  • Cô đặc máu.
  • Thuyên tắc mạch.
  • Rối loạn đông máu.
  • Nhiễm trùng hô hấp trên.
  • Viêm màng não, áp xe não.
  • Viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.
  • Thiếu sắt.

Các câu hỏi thường gặp

Cần lưu ý gì khi chăm sóc trẻ bị bệnh tim bẩm sinh?

Khi biết con bị bệnh tim bẩm sinh, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa tim mạch để nhận được thông tin hướng dẫn chăm sóc, điều trị phù hợp với bé nhất.

Bạn sẽ được bác sĩ tư vấn về:

  • Đặc điểm tổn thương tim.
  • Diễn biến của bệnh.
  • Phương pháp điều trị.
  • Nếu cần phẫu thuật thì thời điểm nào nên thực hiện.

Bạn vẫn có thể tiến hành tiêm chủng phòng bệnh cho bé sau khi đã được bác sĩ cho phép.

Lưu ý với vaccin chế tạo bằng virus sống thì bé không được tiêm nếu bé có thể được ghép tim.

Một số hoạt động thể lực bé vẫn có thể tham gia, bạn không nên hạn chế nghiêm ngặt các hoạt động thể dục thể thao của bé. Hãy đảm bảo là bạn đã hỏi qua bác sĩ và được hướng dẫn cách xử trí mọi tình huống có thể xảy ra.

Điều trị bệnh tim bẩm sinh có tốn kém không?

Theo pháp luật quy định về Luật bảo hiểm y tế, có những diện được hưởng chi phí 100% khi khám chữa bệnh. Cụ thể như nếu con bạn dưới 6 tuổi và bị bệnh tim bẩm sinh, bé sẽ được hỗ trợ khám, chữa bệnh theo nhóm đối tượng do ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế, và mức hưởng bảo hiểm y tế là 100% chi phí khám, chữa bệnh.

Điều này nói lên tầm quan trọng trong việc phát hiện sớm để điều trị bệnh tim bẩm sinh cho trẻ. Khi sử dụng đúng phương pháp điều trị, bé hoàn toàn có thể phát triển như các trẻ cùng trang lứa và hòa nhập tốt với cuộc sống. Ngay cả các dị tật phức tạp cũng có thể được điều trị hết.

Trẻ dưới 6 tuổi và bị bệnh tim bẩm sinh, bé sẽ được hỗ trợ khám, chữa bệnh
Trẻ dưới 6 tuổi và bị bệnh tim bẩm sinh, bé sẽ được hỗ trợ khám, chữa bệnh

Đối với bé lớn vẫn có các tổ chức y tế hỗ trợ nhằm làm nhẹ bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình bạn trong quá trình điều trị! Bạn hãy mạnh dạn liên hệ với chính quyền cũng như trình bày khó khăn của mình để nhận được sự hỗ trợ tốt nhất cho con mình bạn nhé!

Hy vọng những thông tin trong bài viết này giúp bạn hiểu về bệnh tim bẩm sinh và các xử trí cần thiết khi chăm sóc người bệnh tim bẩm sinh. Chúc các bạn luôn mạnh khỏe và bình an với trái tim khỏe mạnh!

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button
Bạn đang cần tư vấn?
Xin chờ trong giây lát ...